Uncategorized

Nog een paar dagen en het jaar 2025 is alweer voorbij. Een prima jaar maar voor ons niet heel bijzonder. De oogst was prima maar de prijsvorming van agrarische producten staat onder druk en dat terwijl de kosten stijgen.

De landbouw ligt onder een vergrootglas, maar dat is niet erg. We hebben niks te verbergen. De waterkwaliteit is in onze regio redelijk op orde. En op het gebied van gewasbescherming zetten we mooie stappen. In 2026 zijn onze pootaardappelen allemaal Y-virus resistent. En een derde van ons areaal aardappels is inmiddels resistent tegen de schimmelziekte Phytophthora. Dit scheelt een enorm aantal bespuitingen. Helaas dringt dit (nog) niet door in Den Haag. Daar blijven ze druk met het zelf gecreëerde stikstofsprookje dat ons land nog jaren in een wurggreep zal houden. Zolang wetenschap van ondergeschikt belang is en emotie de boventoon voert komen we niet verder.

Al met al kijken we positief terug op dit jaar. We zijn gezond en vieren met onze familie kerst. We bedanken iedereen voor de plezierige samenwerking en wensen jullie prettige Kerstdagen en een gezond 2026.

De afgelopen jaren hebben wij ervaring opgedaan met Vizura. Vizura is een middel dat lachgas emissie halveert, nitraat uitspoeling tegen gaat en een betere stikstof benutting geeft. Vizura vetraagd de omzetting van (ammonium)stikstof naar nitraat. Een product dat aansluit bij hedendaagse (gecreëerde) stikstof problematiek.

De afgelopen vier jaar hebben we in praktijkproeven in zetmeelaardappels gekeken wat de effecten zijn op de opbrengst. Milieuvoordelen zijn natuurlijk heel mooi, maar dat in combinatie met een hogere opbrengst is beter. In verschillende rassen en met verschillende organische meststoffen hebben we elk jaar een meeropbrengst gerealiseerd. Deze meeropbrengst zat deels in een hogere kilogram opbrengst en deel in een hoger zetmeelgehalte. Op onze lichte zandgrond hebben we de afgelopen jaar gemiddeld 11 procent meer zetmeel van een hectare gehaald. Nu zijn dit niet statische proeven, maar praktijkproeven waar zowel van behandeld als onbehandeld meerdere monsters met de hand gerooid zijn. Maar de trend is duidelijk.

De laatste paar dagen van juli zijn nuttig besteed. De brouwgerst is in deze periode geoogst. Na een lange natte “zomer” werd het dan toch droog. We hebben al een paar maal op het punt gestaan te beginnen, maar de omstandigheden waren toen niet ideaal. Dat was nu wel het geval, dus afgelopen maandag werd onze New Holland combine van stal gehaald. De zomergerst is rond half maart gezaaid en heeft weinig last gehad van het weer. De extreme buien zijn, zoals zo vaak, langs Odoorn getrokken. De brouwgerst stond er het hele seizoen mooi op. Op alle percelen lijkt de kwaliteit goed en de opbrengst zit tussen de 7500 en 8000 kg per hectare. En dat zijn hoge opbrengsten voor onze grond. De oogst verliep snel dankzij onze assistenten. De jongste dochters reden met de trekker en kipwagen naast de combine. En mijn vader verzorgde het transport naar het inname depot van Agrifirm. Jan Reinier de Jong (@jrdejongodoorn) | TikTok

Onze coöperatie Cosun bestaat dit jaar maar liefst 125 jaar. En om dit te vieren zijn/waren er verschillende activiteiten voor de leden/telers maar zeker ook voor het personeel van de verschillende bedrijven van onze coöperatie. Zo was er op 8 en 9 juni een groot festival in Papendal. Naast verschillende attracties, lekker eten waren er tal van artiesten waaronder Marco Schuitemaker en de bietenliefhebber Tik Tok Tammo. 

Ook ging het personeel de boer op, letterlijk. En zo stonden er op 25 juni drie medewerkers van de locatie Hoogkerk met een jubileumblik Cosun stroopwafels hier op het erf. Het doel was de verbinding tussen leden en medewerkers vergroten. Beiden zijn natuurlijk belangrijk voor het succes van Cosun. Na een kennismaking onder het genot van een kop koffie en een heerlijke stroopwafel mocht ik wat vertellen over ons akkerbouwbedrijf. Vervolgens vertellen de mannen over hun werkzaamheden in en rondom de suikerfabriek. Aansluitend zijn we met zijn allen het veld in gegaan. Na de aardappels en de brouwgerst waren de suikerbieten aan de beurt. Hier kon ik mooi wat praktische zaken vertellen waar we als akkerbouwers mee te maken hebben. Na een rondje over het erf gingen de heren weer naar huis. Het was een prettig samenzijn die voor herhaling vatbaar is.

Cosun medewerkers Pieter Henstra Jeroen Jansen en Gerard Bos in een perceel suikierbieten.

Stiekem is het voorjaar weer begonnen. Afgelopen week hebben we dan ook niet stil gezeten. De betalcal (kalk) is door Bos Agra op de percelen gespoten waar suikerbieten komen. Ook zijn een groot aantal percelen door onze loonwerker HS Agri bemest met rundveemest. En de Kali bemesting is door Stelt geleverd op de percelen waar pootaardappelen en zomergerst in gaan komen.

Eind van de week zijn de eerste suikerbieten gezaaid. Een perceel van een kleine 10 hectare lag er prima bij. Het betreft mooie esgrond en was bekwaam om te gaan zaaien. Vervolgens zijn we verdergegaan met het zaaien van de zomergerst, brouwgerst wel te verstaan. De gerst, dit jaar van ras Applaus, is gezaaid op 2 percelen nabij de boerderij. Een 3e perceel moet nog, maar deze is nog te nat. Hopen dat het weer zo blijft en dat het niet te veel regen valt. Dan kunnen we rustig aan doorwerken. Dan belooft het een redelijk mooie start van het nieuwe seizoen te worden.

De mest wordt ook in 2024 door HS Agri uit Zuidlaarderveen uitgereden.

Begin februari zijn onze zetmeelaardappels gehaald. Ieder jaar is het weer spannend hoeveel ton zetmeelaardappels er nu daadwerkelijk geoogst zijn. En ook de kwaliteit en het zetmeelgehalte van de piepers is altijd maar weer afwachten. We telen in verhouding tot collega’s maar weinig ‘fabriekers’ en die we telen gaan voor verweg het grootste deel in de schuur. Als onze cooperatie Avebe alle aardappels die buiten liggen gehaald heeft dan gaan ze in schuren verder.

Het groeiseizoen was niet geweldig met een laat voorjaar, een droge zomer en een natte herfst. Ook phythothora heeft veel pijn gedaan. Door deze schimmelziekte zijn de zetmeelaardappels niet volledig uitgegroeid en bleef de opbrengst achter. Maar ook de kwaliteit was hierdoor slecht. Met name het ras Adelinde viel door de mand. Het zetmeelgehalte was erg laag, de kwaliteit ronduit slecht en het tarrapercentage hoog. De BMC daarintegen deed het beter, maar ook daar was het zetmeelgehalte niet op het niveau zoals gewenst. Zoals al eens eerder geschreven zijn we blij dat 2023 achter de rug is. 

Sinds 2020 doen wij mee aan Bimag (Boeren Insecten Monitoring Agrarisch Gebied) en tellen we op ons bedrijf nachtvlinders. We doen dat samen met nog 125 boeren door heel Nederland. We tellen specifiek nachtvlinders omdat deze een goede indicatie geven van de gesteldheid van de biodiversiteit in de regio. Met deze tellingen kunnen we een weerwoord geven aan alle negatieve uitlatingen over de biodiversiteit in het buitengebied. Dit project is een samenwerking tussen LTO Noord, BoereNatuur en de Vlinderstichting.
Om de week zetten dochter Elle en ik aan het begin van de avond 3 emmers met daarboven een ledlampje op het erf, in een akkerrand en in een landbouwperceel. Gedurende de nacht vliegen de nachtvlinders tegen de lichtbron en vallen in een emmer. Deze emmer wordt in alle vroegte geleegd. De vlinders worden gefotografeerd en via een app naar de Vlinderstichting gezonden. De nachtvlinders worden vervolgens weer vrijgelaten. Het weer heeft behoorlijk effect op de tellingen. Bij volle maan tellen we aantoonbaar minder nachtvlinders. Dat geldt ook bij regen. De Vlinderstichting kijkt welke soorten we hebben gezien en maakt daar een verslag van.
In 2023 hebben we ongeveer 200 nachtvlinders gevangen op ons bedrijf, totaal 74 verschillende soorten. Landelijk zijn er bijna 26.000 vlinders geteld van totaal 406 soorten. In het landbouwperceel telden we de meeste vlinders en de meeste soorten. Op het erf het minste van beide. In tabel 1 is te lezen dat de Gewone Grasuil het vaakst geteld is. Tabel 2 geeft de zeldzame soorten op ons bedrijf weer. Het is wel bijzonder dat de Schaaruil in Nederland slecht 12 keer geteld is waarvan maar liefst 4 maal op ons bedrijf. Ook in 2024 doen wij weer mee met Bimag.

Tabel 1.Top 10 van meest waargenomen soorten op alle drie de meetpunten samen in 2023.

Tabel 2. Onze vijf meest zeldzame soorten binnen heel BIMAG. De tweede kolom laat het totaal aantal exemplaren zien dat wij hebben waargenomen, de derde kolom het totaal aantal exemplaren binnen heel BIMAG en de laatste kolom op hoeveel bedrijven de soort is waargenomen. De aantallen zijn allemaal over 2023

Het jaar 2023 is alweer bijna voorbij. Het is een jaar om snel te vergeten. Het weer werkte niet echt mee. Het begon nat, toen werd het droog, vervolgens begon het te regenen en het regent nog steeds. De opbrengsten zijn maar heel gewoon en de prijzen zijn we terug naar het niveau van voor de Oekraïense-oorlog. Ook energieprijzen zijn aan de lage kant. Een uitzondering zijn de suikerbieten, deze lijken wel goed betaald te worden. De kosten stijgen wel door en dat is zorgelijk.

Zorgelijk is ook het overheidsbeleid. Regelgeving en regelingen zijn tegenwoordig zeer complex, geven bijzonder veel administratieve lasten en gaan hun doel voorbij. En als je aan bovenwettelijke eisen wilt voldoen blijkt achteraf dat de verwachte vergoedingen fors lager uit te vallen.

Gelukkig is ons gezin gezond. Onze wens om met zijn allen naar Australië te gaan is verwezenlijkt. Wij vieren de feestdagen dit jaar “Down under”. We bedanken iedereen voor de plezierige samenwerking en wensen jullie fijne Kerstdagen en een goed en gezond 2024.

Lente, Sterre, Jan Reinier, Elle en Jose

Afgelopen week zijn de laatste suikerbieten gerooid. Een perceel van 14 hectare moest er nog uit. De omstandigheden waren verre van gunstig. De grote hoeveelheden neerslag van de afgelopen maanden maakten van de grond een groot modderbad. Met name op gedeelten waar leem in de ondergrond zit kon je amper lopen. Maar dankzij maximale inzet van onze loonwerker is het toch gelukt om bijna alle bieten te rooien. Je kunt je niet voorstellen dat we deze bieten in de zomer moesten beregenen.

Met de oogst van de suikerbieten is het jaar 2023 afgerond. Een heel bijzonder jaar met een laat en nat voorjaar, gevolgd door een lange droge periode. En toen kwam de regen en met de regen veel schimmelziekten. De oogstomstandigheden waren soms verre van leuk maar we hebben het gered.